02 August 2010

Η εξουσία στις εταιρείες; Η Νεοφιλελευθεροποίηση των Κοινωνικών Κινημάτων



Μια παγιωμένη παρανόηση είναι ότι ο veganism σημαίνει απλά την αλλαγή των ατομικών καταναλωτικών συνήθειων και ότι αυτό θα οδηγήσει στη κοινωνική αλλαγή. Ωστόσο, αυτή η σύγχυση του veganism με τον καταναλωτισμό ως στρατηγική για την αλλαγή, είναι μια αρκετά πρόσφατη εξέλιξη που έχει τις ρίζες της στα τέλη της δεκαετίας του '70 με την άνοδο της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας· και προέρχεται εκτός του veganism.

Η χθεσινή δημοσίευση περιλάμβανε ένα απόσπασμα από το "Μια συζήτηση με τον Tom Regan", δημοσιευμένη στο περιοδικό Ahimsa του Οκτωβρίου/Δεκεμβρίου 1987, όπου ο Regan λέει:

«Οι άνθρωποι θεωρούν τους ακτιβιστές ως ανταγωνιστές στην όποια αντιπαράθεση, και ούτω καθεξής. Θεωρώ τους ακτιβιστές ως ανθρώπους με ένα δολάριο στο πορτοφόλι· κατ’ αυτό τον τρόπο φαντάζομαι τους πραγματικούς ακτιβιστές».

Ακτιβιστής είναι ο καθένας που πηγαίνει στην αγορά με ένα δολάριο στο χέρι, και ο οποίος λέει «θα αγοράσω αυτό παρά εκείνο επειδή έχει κάτι να κάνει με τον τρόπο που αντιμετωπίζονται τα ζώα».

Αυτό το απόσπασμα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νεοφιλελευθεροποίησης των κοινωνικών κινημάτων. Ενώ η νεοφιλελευθεροποίηση στοχεύει τον veganism, στοχεύει γενικότερα και τα κοινωνικά κινήματα αλλαγής. Για παράδειγμα, το πράσινο κίνημα πάσχει επίσης από νεοφιλελευθεροποίηση, όπου βλέπουμε «τους πραγματικούς ακτιβιστές» ως μεσοαστούς καταναλωτές που αγοράζουν τα πάντα, από μια λάμπα φθορισμού στην αλυσίδα super market Wal Mart μέχρι τα Toyota Prius.  Αυτό είναι σε άμεση αντίθεση με το πράσινο κίνημα της δεκαετίας του '60, όπου κυρίως γυναίκες από κοινότητες της εργατικής τάξης και έγχρωμες κοινότητες αγωνίστηκαν για την περιβαλλοντική δικαιοσύνη μέσα από την δημόσια λογοδοσία και τον έλεγχο της κυβέρνησης και της βιομηχανίας.

Η νεοφιλελευθεροποίηση των πολιτικών κινημάτων ενισχύεται από τη ρητορική της «δύναμης των καταναλωτών». Αυτό υπονοείται στο απόσπασμα του Regan – ότι ως καταναλωτές έχουμε τη δύναμη να δημιουργήσουμε την αλλαγή «ψηφίζοντας με τα χρήματά μας». Έτσι «ψηφίζουμε» για «αυτό παρά εκείνο επειδή αυτό έχει κάτι να κάνει με τον τρόπο που αντιμετωπίζονται τα ζώα», ή την κατανάλωση ενέργειας, ή οποιοδήποτε ζήτημα. Αλλά αυτή η «δύναμη του καταναλωτή» είναι ένας μύθος.

Σε αυτή την κατάσταση η δύναμη δεν βρίσκεται στον καταναλωτή, αλλά στα χέρια των εταιρειών που κατασκευάζουν τα καταναλωτικά αγαθά. Σε τελική ανάλυση, οι καταναλωτές δεν ελέγχουν τα μέσα παραγωγής, αλλά οι εταιρείες. Έτσι ενώ οι εταιρείες διατηρούν τον έλεγχο, η ρητορική της «καταναλωτικής δύναμης» μετατοπίζει την ευθύνη προς το μεμονωμένο καταναλωτή. Αυτό ενισχύει τη νεοφιλελεύθερη ρητορική «της προσωπικής ευθύνης» η οποία χρησιμοποιείται για την κατάλυση των κοινωνικών προγραμμάτων που δημιουργούνται για να αντιμετωπίσουν την κοινωνική καταπίεση.

Επιπλέον, η ρητορική του «ψηφίζω με το χρήμα» κρύβει μέσα από τη ρητορική της «δημοκρατίας» αυτό που στην πραγματικότητα είναι ο αυξανόμενος έλεγχος των εταιρειών στη ζωή μας. Οι νεοφιλελεύθεροι πολιτικοί, και οι Δημοκρατικοί και οι Ρεπουμπλικάνοι στις ΗΠΑ, χρησιμοποιούν αυτό το προσωπείο της «δημοκρατίας» για να δικαιολογήσουν τη μείωση της δημόσιας λογοδοσίας και του έλεγχου των εταιρειών. Έτσι ο νεοφιλελεύθερος μύθος της «δύναμης του καταναλωτή», στην πραγματικότητα οδηγεί σε μια λιγότερη δημοκρατική κοινωνία. Αυτό έχει σοβαρές συνέπειες για τα κοινωνικά κινήματα καθώς όλο και περισσότερη δύναμη μετατοπίζεται από εμάς συλλογικά «το λαό» στις εταιρείες.

Μέσα από τη ρητορική της «δημοκρατίας», τα νέα προϊόντα παρουσιάζονται ως συμβολή στην «ελευθερία της επιλογής». Αλλά αυτά τα νέα προϊόντα δεν αποτελούν πραγματικά μια σοβαρή απειλή για το κατεστημένο. Στην πραγματικότητα επεκτείνουν τις αγορές οι οποίες προσφέρουν νέο χώρο στις εταιρείες, ώστε να αυξήσουν τα κέρδη τους. Και αυτές οι νέες αγορές είναι προσιτές μόνο σε μια προνομιούχα τάξη καταναλωτών με τα μέσα και τη προθυμία να πληρώσουν.

Οι «επιλογές» για τους λιγότερο εύπορους και για τους καταναλωτές της εργατικής τάξης, καθώς και για πολλούς καταναλωτές που ζουν σε κάποιες αγροτικές ή αστικές περιοχές, περιορίζονται στα φτηνότερα και ευρύτερα παραγόμενα προϊόντα αντίστοιχα. Αυτό σημαίνει ότι αυτοί οι καταναλωτές δεν θα έχουν πρόσβαση στα περισσότερα από αυτά τα νέα προϊόντα και θα αναγκαστούν να καταναλώσουν τα παλιά προϊόντα. Εν συνεχεία, σύμφωνα με τη ρητορική της «προσωπικής ευθύνης», αυτοί οι καταναλωτές γίνονται το αντικείμενο επιπλήξεων για τις λεγόμενες «καταναλωτικές επιλογές» τους. Με το να εστιάζουν στην «επιλογή του καταναλωτή» και στην «ευθύνη», οι εταιρείες και η καταπιεστική δομή που τις υποστηρίζει αποφεύγουν την αμφισβήτηση.

Ακόμα χειρότερα, φτάνουμε να βλέπουμε αυτές ακριβώς τις εταιρείες – αντί τους εαυτούς μας ως συλλογική κοινότητα – σαν την πηγή της αλλαγής και της καινοτομίας. Αυτό οδηγεί στη συρρίκνωση της συλλογικής γνώσης, της δύναμης και του ελέγχου πάνω στις ζωές μας.

Όσον αφορά  την τροφή, αυτό ενισχύει την τάση προς τα επεξεργασμένα τρόφιμα και τα τρόφιμα ευκολίας. Η τροφή δεν είναι πλέον κάτι που παράγουμε μόνοι μας ως πολιτισμός και ως κοινότητα, αλλά κάτι που αποκτάμε από τις εταιρείες. Απαντώντας σε μια προηγούμενη δημοσίευση σε αυτό το τελευταίο σημείο, ένας σχολιαστής έγραψε:

Πάρα πολλές πτυχές της σύγχρονης κοινωνίας είναι «ευκολίες» που δεν θα θέλαμε να ζήσουμε χωρίς αυτές (π.χ. βιβλιοθήκες, τρεχούμενο νερό, ηλεκτρικό ρεύμα). Πού τραβάει κάποιος τη γραμμή μεταξύ της ευκολίας και του βιοτικού επιπέδου; Δεν νομίζω ότι η ευκολία και η δικαιοσύνη είναι απαραίτητα αντικρουόμενες έννοιες.

Αυτό είναι ένα ακραίο παράδειγμα της λογικής του νεοφιλελευθερισμού. Ο σχολιαστής (λανθασμένα) συγκρίνει τα Boca Burgers, μια επεξεργασμένη τροφή ευκολίας που παράγεται από μια πολυεθνική εταιρεία, με τους δημόσια ελεγχόμενους και υπόλογους θεσμούς και οργανισμούς κοινής ωφέλειας όπως οι βιβλιοθήκες, το νερό και η ηλεκτρική ενέργεια. Οι σημαντικές διαφορές μεταξύ καταναλωτικών προϊόντων όπως τα Boca Burgers και των βιβλιοθηκών, του νερού και της ηλεκτρικής ενέργειας διαστρεβλώνονται και παραβλέπονται. Αυτό υπογραμμίζει το πως κάτω από τον ιδεολογικό έλεγχο του νεοφιλελευθερισμού, οι βιβλιοθήκες, το τρεχούμενο νερό και η ηλεκτρική ενέργεια απειλούνται με ιδιωτικοποίηση και έλεγχο από τις εταιρείες.

Η συντριπτική επίδραση της νεοφιλελευθεροποίησης, έτσι όπως διατυπώνεται στη ρητορική της «δύναμης του καταναλωτή» και της «δημοκρατίας», είναι να μετατοπίσει τη δύναμη και τους πόρους από εμάς τον λαό στις εταιρείες. Μέσω της νεοφιλελευθεροποίησης, τα κοινωνικά κινήματα που επιδιώκουν την αλλαγή ιδιωτικοποιούνται, εξατομικεύονται, αποπολιτικοποιούνται και περιθωριοποιούνται. Ενώ καθιστά τα κοινωνικά κινήματα αναποτελεσματικά, ο μύθος της «δύναμης του καταναλωτή» αφομοιώνει αυτά τα κινήματα μέσα στη διαδικασία της ενίσχυσης και της επέκτασης της καταπιεστικής δομής.

Όπως λέει η Kath Clement στο βιβλίο της Γιατί Vegan: Η Ηθική της διατροφής & η ανάγκη για αλλαγή (Why Vegan: The Ethics of Eating & the Need for Change):

Στην πραγματικότητα είναι η άθλια ψεύδο-λογική των οικονομικών που έχει παράγει πείνα σε έναν κόσμο αφθονίας. Σίγουρα χρειάζεται να φέρουμε τους ανθρώπινους και τους περιβαλλοντικούς παράγοντες στην εξίσωση. Οι αληθινοί μας πόροι βρίσκονται όχι στις ράβδους χρυσού και στις «αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης» αλλά στον πλούτο της γης και στην ικανότητα των ανθρώπων.

ΠΗΓΗ: The Vegan Ideal
 

14 July 2010

Μια τραγική προεπισκόπηση της μοίρας του Κόλπου του Μεξικού


Η πετρελαιοκηλίδα της Βραζιλίας 10 χρόνια μετά

Μια δεκαετία έχει περάσει από την μεγαλύτερη πετρελαιοκηλίδα της χώρας στο Guanabara Bay, έξω από το Ρίο ντε Τζανέϊρο.

Η καταστροφική πετρελαιοκηλίδα είχε χτυπήσει ένα οικοσύστημα παρόμοιο με τους βάλτους μαγγρόβιας βλάστησης στις ΗΠΑ σήμερα οι οποίοι απειλούνται από τη γιγαντιαία διαρροή πετρελαίου της ΒΡ στον Κόλπο του Μεξικού.

Το 2000, σχεδόν 350.000 γαλόνια πετρελαίου διέρρευσαν από υποβρύχιο αγωγό της Petrobras, καταστρέφοντας ευαίσθητα μαγγρόβια οικοσυστήματα και τον τόπο διαβίωσης των ντόπιων ειδών. Τότε, η κυβέρνηση της Βραζιλίας δήλωνε ότι η περιοχή θα επανέλθει μετά από 10 χρόνια, αλλά όπως φαίνεται από τις μεγάλες περιοχές με χοντρή μαύρη λάσπη και το χωρίς ζωή έδαφος, αυτό ούτε καν συμβαίνει.

Πριν την πετρελαιοκηλίδα τα ψάρια και τα καβούρια ήταν άφθονα στο μαγγρόβιο οικοσυστήμα. Αλλά τώρα τα καβούρια δεν ζουν εκεί πια, υπάρχουν πολύ λιγότερα ψάρια, ενώ ορισμένα είδη ψαριών έχουν εξαφανιστεί.

Ακόμη και με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις, η συνολική διαρροή πετρελαίου στον κόλπο Guanabara της Βραζιλίας ήταν μόνο το 25% του ποσού που διαρρέει καθημερινά στον Κόλπο του Μεξικού.

05 July 2010

Ο καλός καταναλωτής




Από την ιστοσελίδα http://www.bonfireofthebrands.com/

Ο Tom Hodgkisnon, συγγραφέας του ομώνυμου βιβλίου Bonfire Of The Brands’ (Οι μάρκες στη πυρά), αποτελεί άλλη μια φωνή ενάντια στον καταναλωτισμό και περιγράφει την προσπάθεια να ζήσει κανείς με διαφορετικές αξίες μέσα στην τρέχουσα κουλτούρα.

Η εστίαση γίνεται κυρίως στην δουλική υποταγή των καταναλωτών στις μεγάλες επώνυμες μάρκες. Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα από το βιβλίο για την επιλογή φίρμας (στο ντύσιμο ή γενικά στην κατανάλωση προϊόντων):

"Ποιος είναι αυτός που έχει τα λογικά του και θα ήθελε να μαρκαριστεί σαν μια αγελάδα; Το μαρκάρισμα ταυτίζει κάποιον ως ιδιοκτησία κάποιου άλλου. Είναι το σημάδι ενός εξημερωμένου και εκμεταλλευόμενου ζώου. Οι φίρμες υπόσχονται ελευθερία αλλά προσφέρουν το αντίθετο: το χειρότερο είδος δουλικής συμμόρφωσης."


28 June 2010

Διαφημίσεις που προωθούν την απαξίωση των ζώων


Είναι γνωστό ότι οι διαφημίσεις προωθούν συγκεκριμένες συμπεριφορές και επιθυμίες στον άνθρωπο. Και δεν είναι λίγες οι φορές που για να το πετύχουν αυτό καταφεύγουν σε ακραίες μεθόδους. Το ανθρώπινο σώμα και κυρίως το γυναικείο είναι από τα βασικά εργαλεία των διαφημιστών. Προβάλλεται σαν ένα απλό αντικείμενο μηδενίζοντας την προσωπικότητα του ατόμου και υποβαθμίζοντας γενικά τον άνθρωπο. Η εικόνα είναι τόσο συνηθισμένη που ο θεατής πλέον το εκλαμβάνει σαν κάτι φυσιολογικό. Και ίσως είναι αυτή η αδράνεια του δέκτη η οποία επιτρέπει στην φαντασία των διαφημιστών να εισβάλλει μερικές φορές στη σφαίρα του νοσηρού.

Έτσι, πρόσφατα είδαμε σε περιοδικό να χρησιμοποιούνται πτώματα ζώων ή καλύτερα τα κατακρεουργημένα μέλη ζώων για να διαφημιστούν κάποια προϊόντα όπως φαίνεται στις εικόνες που ακολουθούν.
 
Οι άνθρωποι που πουλάνε τα σώματά τους στις διαφημίσεις έχουν τη δυνατότητα να το αρνηθούν. Για ένα ζώο όμως αυτό δεν ισχύει πόσο μάλλον όταν είναι νεκρό. Ένα ζώο δεν μπορεί να αντισταθεί σε κανενός είδους κακομεταχείριση που υφίσταται από τον άνθρωπο. Επίσης, οι άνθρωποι που χρησιμοποιούνται για την προώθηση ενός προϊόντος εισπράττουν πάντα μία καλή χρηματική αμοιβή, αν και τίποτε δεν μπορεί να αντισταθμίσει την πλήρη υποβάθμισή τους. Αντιθέτως, τα ζώα χρησιμοποιούνται πάντα σαν αντικείμενα μιας χρήσης ως προς τα οποία δεν έχουμε καμία υποχρέωση.

Η εικόνα ενός νεκρού ζώου και ακόμη χειρότερα το πρόσωπό του σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ελκυστική για να χρησιμοποιηθεί σε μία διαφήμιση. Παρόλα αυτά χρησιμοποιήθηκε. Γιατί; 

Άνθρωποι που δολοφονούν ζώα αρέσκονται στο να επιδεικνύουν τα θύματά τους ή μέρη αυτών ως αποδείξεις “του κατορθώματος τους”. Η εικόνα κεφαλιών ζώων (ελαφιού, ταράνδου) ή δοντιών από ελέφαντες ή άλλα τμήματα νεκρών ζώων να χρησιμοποιούνται ως λάφυρα ήταν διαδεδομένη ήδη από παλαιότερες εποχές. Θεωρούσαν πως αυτό ήταν στοιχείο ανδρισμού. Η επιβολή του ανθρώπου πάνω στα ζώα πάντα του έδινε μια περίεργη ικανοποίηση. Η εκμετάλλευση και η εξουσία που υφίσταται ο άνθρωπος σε όλες τις κοινωνίες τον υποβιβάζει σε τέτοιο βαθμό που η επιβολή του πάνω στα ζώα του δίνει ικανοποίηση. Ο παραλογισμός της ιεραρχίας μέσα στις ανθρώπινες κοινωνίες μεταφέρθηκε μέσω του σπισισμού και στις κοινωνίες των ζώων. Ο άνθρωπος αυθαίρετα θεώρησε πως είναι ανώτερος των υπολοίπων ζώων αντιδρώντας στο γεγονός πως μέσα στο ίδιο είδος, στο ανθρώπινο, τον κατηγοριοποίησαν. Όταν επιβάλλεται και εκμεταλλεύεται τα ζώα ξεχνάει πως και σε αυτόν επιβάλλονται και πως τον εκμεταλλεύονται. 

Μήπως λοιπόν με τις εικόνες αυτές ήθελαν να ικανοποιήσουν τον εγωισμό και την απληστία του ανθρώπου για να τραβήξουν την προσοχή του; Να τον πείσουν πως δεν είναι ο υποδουλωμένος υπηρέτης του συστήματος αλλά ο αφέντης αφού μπορεί και δολοφονεί ανυπεράσπιστα πλάσματα; 


Άραγε έγινε σκόπιμα ή δεν κατάλαβαν ότι με αυτό τον τρόπο προωθούν την κύρια αντίληψη του σπισισμού, η οποία ισχυρίζεται ότι ο άνθρωπος είναι ανώτερος και κυρίαρχος και έτσι μπορεί να απαξιώνει πλήρως τα ζώα και να τα μετατρέπει σε αντικείμενα άνευ αξίας ή να τους δίνει αυθαίρετα, σύμφωνα με τα συμφέροντα του, την αξία που αυτός νομίζει; 


Και μάλλον αυτό που είναι σίγουρο, είναι ότι δεν ήθελαν από τους αναγνώστες να κάνουν τον συνειρμό ότι και τα προϊόντα ομορφιάς που διαφημίζονται είναι κι αυτά αποτέλεσμα φρικαλέων πειραμάτων σε ζώα, είναι προϊόντα βαμμένα με αίμα και συσκευασμένα με πόνο.


Όποιοι πάντως κι αν ήταν οι λόγοι που οδήγησαν στην επιλογή αυτού του τρόπου για την συγκεκριμένη διαφήμιση, το γεγονός αυτό καθαυτό δείχνει το γενικευμένο καθεστώς απαξίας προς τα ζώα μέσα στην κοινωνία και πόσο η μονόπλευρη προπαγάνδα τέτοιων διαφημίσεων ενισχύει την στερεότυπη αντίληψη του ζώου ως χρηστικού αντικειμένου ενώ ταυτόχρονα αδρανοποιεί τα υγιή αντανακλαστικά της κοινωνίας. 


Γιατί άραγε αυτή η εντεινόμενη εξοικείωση με το δράμα των ζώων και με ότι πιο ακραίο μπορεί αυτό να διευρύνεται; Και πότε επιτέλους θα έρθει η στιγμή που η ψυχρότητα και η απάθεια απέναντι στην εκμετάλλευση τους θα δώσει τη θέση της στον  αποτροπιασμό και στην καταδίκη;
Σίγουρα χρειάζεται να διανυθεί ακόμη πολύς δρόμος μέχρι να κατανοηθεί από τους ανθρώπους το χρέος τους να σέβονται και να μην εκμεταλλεύονται τα ζώα αλλά μέχρι τότε όσοι (πχ διαφημιστές, δημοσιογράφοι, κλπ) έχουν την δυνατότητα να απευθύνονται σε ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης και να την επηρεάζουν, οφείλουν, εάν δεν θέλουν ή δεν μπορούν να προωθούν αξίες, όπως η μη εκμετάλλευση, το δίκαιο και ο σεβασμός της ζωής, τουλάχιστον να μην προκαλούν.


Είναι καιρός να κατανοήσουν οι διαφημιστές και οι εταιρείες ότι οι καιροί αλλάζουν και ότι αρχίζει να υπάρχει αντίλογος από τις φωνές εκείνες που απαιτούν την κατάργηση της καταπίεσης και της εκμετάλλευσης των ζώων. 

Αναδημοσίευση από το blog Athens vegans 


14 June 2010

Η Φυσική καλλιέργεια






Το Κέντρο Φυσικής Καλλιέργειας δημιουργήθηκε από ομάδα εθελοντών το καλοκαίρι του 1999 και φιλοξενείται σε μια έκταση πεντέμισυ στρεμμάτωνστο Κλησοχώρι της Έδεσσας.

Στόχοι του Κέντρου Φυσικής Καλλιέργειας
1) Δημιουργία φυσικών αγροκτημάτων και λαχανόκηπων στην Ελλάδα και το εξωτερικό
2) Σπορές για αναβλάστηση των γυμνών και άγονων βουνών και των ερήμων
3) Πρακτική ενημέρωση των μαθητών της Πρωτοβάθμιας και την Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στα πλαίσια της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης
4) Συστηματική συλλογή σπόρων που χρησιμεύουν για τις σπορές με σκοπό την αναβλάστηση των βουνών

Οι προσπάθειες αναβλάστησης στην Ελλάδα ξεκίνησαν το 1993 από ομάδα εθελοντών και μέχρι το 1998 πραγματοποιούνταν σε διάφορες περιοχές, σε μικρή κλίμακα, με επιτυχή αποτελέσματα. Το Μάρτη και τον Οκτώβρη του 1998 πραγματοποιήθηκαν οι πιο μεγάλες σπορές που οργανώθηκαν ποτέ στον πλανήτη σε συνολική έκταση πάνω από 50.000 στρεμμάτων με τη σπορά 100 περίπου τόνων σβώλων στην περιοχή της λίμνης Βεγορίτιδας και με την παρουσία του ιδίου του Φουκουόκα.

Τα αποτελέσματα ήταν πενιχρά γιατί παρά τις διαβεβαιώσεις των υπευθύνων ο χώρος δεν προστατεύθηκε από τη βόσκηση των αιγοπροβάτων. Το 1999 και το 2000 έγιναν σπορές σε έκταση 10.000 περίπου στρεμμάτων στο Ποικίλο Όρος της Δυτικής Αθήνας με μεγάλη επιτυχία. Οι σπορές έκτοτε συνεχίζονται με τελευταία προσπάθεια τον Οκτώβρη του 2008 στην Κερατέα σε έκταση 3000 στρεμμάτων με πολύ ενθαρρυντικά ως τώρα αποτελέσματα.

Παράλληλα έγιναν σπορές στην Πορτογαλία, Ιταλία, Ισπανία, Αφρική, στην Ινδία με εναέριες σπορές και με πρωτοβουλία του τότε πρωθυπουργού Raman Rao, πρόσφατα δε στην Αργεντινή, στην επαρχία του Rio Negro, στην Παταγωνία.

Παράλληλα το Κέντρο Φυσικής Καλλιέργειας οργανώνει γιορτές πανελλαδικές και διεθνείς, καθώς και εκπαιδευτικά προγράμματα, έτσι ώστε όσο περισσότεροι άνθρωποι, κατά το δυνατόν να ενημερωθούν πρακτικά πάνω στη μεθοδολογία και τις τεχνικές της Φυσικής Καλλιέργειας.

Υπεύθυνος του Κέντρου είναι ο Παναγιώτης Μανίκης.

Διεύθυνση του  Κέντρου Φυσικής Καλλιέργειας
Κλησοχώρι  Έδεσσας στο 2ο χιλιόμετρο της οδού Έδεσσας-Αριδαίας.
Ταχυδρομική διεύθυνση
Κέντρο Φυσικής Καλλιέργειας
Παναγιώτης Μανίκης
Τ.Θ. 58200  ΕΔΕΣΣΑ
Τηλέφωνο   23810-27312 (18:00-21:00)


04 June 2010

5 Ιουνίου - Παγκόσμια ημέρα κατά του σπισισμού (speciesism)



"Όλα τα ζώα είναι ίσα. Απλώς κάποια ζώα είναι πιο ίσα από τα άλλα."
George Orwell

Η αλαζονική αντίληψη της ανωτερότητας, όπως πολύ εύστοχα αποτυπώνεται στην παραπάνω φράση, είναι η βάση στην οποία στηρίζεται το οικοδόμημα του σπισισμού*.

Ο σπισισμός είναι η επινόηση της διάκρισης εκεί που δεν υπάρχει, εν συνεχεία η δικαιολόγηση αυτής της διάκρισης με αυθαίρετους ισχυρισμούς και τελικά η διαμόρφωση μιας νοοτροπίας περιφρόνησης, απαξίωσης και αδιαφορίας του ανθρώπου προς τα άλλα είδη.

Η νοοτροπία αυτή προωθείται με την δημιουργία μύθων, την παραποίηση γεγονότων, την προώθηση αρνητικών σχολίων και αντιλήψεων για τα ζώα, και γενικά με μια προπαγάνδα υποβάθμισης τους και της τεχνητής διαφοροποίησης του ανθρώπου από αυτά.

Μέσα στο αντιδραστικό αυτό πλαίσιο τα ζώα θεωρούνται απλά ως πόρος και παύουν να έχουν εγγενή αξία. Η ύπαρξη τους αποσυνδέεται από τον αυθύπαρκτο ρόλο τους ως άτομα προορισμένα να δρουν σε μια φυσική διαδικασία και προσδένεται στα συμφέροντα του ανθρώπου.

Συνολικά πρόκειται για την καθιέρωση ενός καθεστώτος ολοκληρωτικών αντιλήψεων απέναντι στα ζώα, στο οποίο έχει καταρριφθεί κάθε αξία (σεβασμός της ζωής, ελευθερία, μη καταπίεση/εκμετάλλευση, μη βία) δημιουργώντας το απαραίτητο χάσμα και την αποστασιοποίηση που επιτρέπει και νομιμοποιεί την οποιαδήποτε χρήση τους και κάθε ενέργεια εις βάρος τους.

Έτσι ο σπισισμός γίνεται ο εξορθολογισμός της εκμετάλλευσης των ζώων, όπου ο άνθρωπος ως κυρίαρχος έρχεται να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού και να ανατρέψει την φυσική τάξη, καταργώντας κάθε έννοια δικαίου στην σχέση του με τα ζώα.

Εκμετάλλευση και σπισισμός είναι συγκοινωνούντα δοχεία, αφού η αύξηση της εκμετάλλευσης ενισχύει τον σπισισμό, ενώ η ενίσχυση του σπισισμού εξαπλώνει την εκμετάλλευση. (1)

Κατ΄ αυτόν το τρόπο η εκμετάλλευση των ζώων αυξάνεται συνεχώς, αλλά η ουσιαστική εκτόξευση της ξεκινά την δεκαετία του 1920 στις ΗΠΑ με την ανάπτυξη της βιομηχανίας κρέατος και γάλακτος.

Ειδικότερα μετά τον δεύτερο Π.Π. σημειώνεται μια εκθετική αύξηση της εκμετάλλευσης σε γιγαντιαία κλίμακα  και η μετατροπή πρώτιστα των δυτικών χωρών σε ένα κοινωνικό μοντέλο, το οποίο βασίζεται σχεδόν πλήρως στην εκμετάλλευση των ζώων για να καλύψει κάθε του ανάγκη, από την τροφή και την ένδυση, μέχρι την διασκέδαση και την ψυχαγωγία. (2)

Κι ενώ στην τρέχουσα συγκυρία η εκμετάλλευση των ζώων έχει λάβει κολοσσιαίες διαστάσεις, εντούτοις είναι καλά κρυμμένη και δεν απασχολεί καν την ανθρωπότητα, παρά μόνο ένα ελάχιστο κομμάτι αυτής, το οποίο έχοντας αντιληφθεί την τραγικά απατηλή αντίληψη του σπισισμού, ζει με ένα βίγκαν τρόπο ζωής γιατί:

-αρνείται να δει τα ζώα ως κατώτερα όντα και ως αντικείμενα άνευ αξίας, ή ως μηχανές και δούλους στην υπηρεσία ενός άπληστου ανθρώπου.

- αρνείται να κατευθύνεται από αντιδραστικές, αναχρονιστικές νοοτροπίες, όπως ο σπισισμός, ο οποίος με την σειρά του γίνεται το κατάλληλο υπόβαθρο για να αναπτυχθούν και να επεκταθούν αντίστοιχες διακρίσεις και στην ανθρώπινη κοινωνία (ρατσισμός, σεξισμός, εθνικισμός, φασισμός, κλπ).

- θεωρεί ότι το ζήτημα της εκμετάλλευσης των ζώων είναι το κεντρικό ζήτημα που πρέπει να επιλύσει η ανθρωπότητα στο δρόμο της προς ένα δίκαιο και πολιτισμένο κόσμο. Γιατί όσο θα υφίσταται η αδικία προς τα ζώα, θα υποσκάπτει κάθε αγώνα για το δίκαιο και θα μεταφέρει ολοένα και πιο έντονα όλες αυτές τις ανεπίτρεπτες πρακτικές προς τα ζώα (καταπίεση, βία, κακοποίηση, βασανισμός, κλοπή, στέρηση ελευθερίας, έγκλημα, γενοκτονία, κλπ)  μέσα στην ίδια την κοινωνία.

Η θεωρία και η πρακτική του veganism μας βοηθούν να διασφαλίσουμε μια άλλη σχέση ισότιμης συνύπαρξης με τα ζώα, τους άλλους ανθρώπους και το οικοσύστημα της Γης.

Ο veganism γκρεμίζει την αντιδραστική ψευδαίσθηση ανωτερότητας και αντιπαλότητας που καλλιεργεί η νοοτροπία του σπισισμού και φέρνει στο προσκήνιο το χρέος μας να μην εκμεταλλευόμαστε τα ζώα.

Μας οδηγεί στο να συνειδητοποιήσουμε την αδιάσπαστη ενότητα μας με τα άλλα αισθανόμενα όντα και το πόσο αλληλένδετη είναι η ίδια η ύπαρξη και η επιβίωση μας με τον σεβασμό και όχι την εκμετάλλευση και την εξόντωση της υπόλοιπης ζωής του πλανήτη.

Τα μεγαλύτερα εγκλήματα διεπράχθησαν και διαπράττονται στην βάση αυθαίρετων αντιλήψεων. Η ανθρωπότητα δεν μπορεί πλέον να παραμένει εγκλωβισμένη στις αναχρονιστικές αντιλήψεις και στην προπαγάνδα του σπισισμού, εθελοτυφλώντας μπροστά στην κολοσσιαίων διαστάσεων τραγωδία που επιβάλλει στα ζώα. 


Γιατί σε έναν πλανήτη-κολαστήριο θανάτου για 55 δισεκατομμύρια ζώα της στεριάς και 90 δισεκατομμύρια ζώα της θάλασσας κάθε χρόνο(μόνο για τροφή) και δισεκατομμύρια ακόμα θανάτους από τις άλλες σπισιστικές "χρήσεις" ζώων, αυτό που μένει τελικά είναι η διαβρωτική οσμή του αίματος, της βίας και του θανάτου.


Η αλλαγή είναι επιτακτικά άμεση και θα έρθει μόνον όταν οι άνθρωποι δουν την πραγματική διάσταση όλων αυτών που η σημερινή προπαγάνδα του σπισισμού εκφυλίζει στην απαξία και στον μηδενισμό.


Όταν οι άνθρωποι παραμερίσουν το πέπλο της σύγχυσης και ξαναδούν την "μηχανή" ως έμψυχη οντότητα, την εκμεταλλευόμενη μονάδα στην "γραμμή παραγωγής" ως αισθανόμενο ον, το υποκείμενο των πειραμάτων ως άτομο και υποκείμενο ζωής.


Το βίγκαν κίνημα έχει επωμιστεί το τιτάνιο αυτό έργο της αποκατάστασης των ζώων στην συνείδηση του κάθε ανθρώπου αλλά και του αλληλένδετου της εκμετάλλευσης των ανθρώπινων και μη ανθρώπινων ζώων.


Δεν είναι ένας εύκολος αγώνας γιατί η νοοτροπία απαξίωσης των ζώων μετράει χιλιετίες και είναι βαθιά ριζωμένη σε κάθε πτυχή της κοινωνίας.


Παρόλα αυτά είναι ένα ψεύδος και ως τέτοιο είναι καταδικασμένο να καταρρεύσει και η ιστορία θα κατατάξει τον σπισισμό στην ίδια κατηγορία με τον φασισμό, ως δηλαδή την αντιδραστική ιδεολογία που μεταχειρίστηκε την προπαγάνδα για να εξαπολύσει την εκμετάλλευση και το έγκλημα προς τους άλλους μόνο και μόνο επειδή ανήκουν σε άλλο είδος.


.................................
* Ορισμός του speciesism


Ό όρος speciesism δημιουργήθηκε από τον Βρετανό ψυχολόγο Richard D. Ryder το 1973 για να δηλώσει την μεροληπτικότητα προς τους μη ανθρώπους.  Στα ελληνικά έχει αποδοθεί ως σπισισμός, ή ειδισμός, ή ειδορατσισμός και σημαίνει την διάκριση εναντίον των ζώων ή την εκμετάλλευσή τους, η οποία βασίζεται στην παραδοχή ότι οι άνθρωποι είναι ανώτεροι και πιο σημαντικοί από όλα τα άλλα είδη.



1 - Ίσως μια από τις πιο σοβαρές πτυχές της εκμετάλλευσης είναι η αλλοίωση των χαρακτηριστικών των ζώων μέσα από τις επιλεκτικές διασταυρώσεις και τις γενετικές παρεμβάσεις, την οποία εκμεταλλεύεται ο σπισισμός για να δικαιολογήσει την εκμετάλλευση. Αυτές οι παρεμβάσεις δημιούργησαν ζώα που έχουν ελάχιστη σχέση με τα άγρια ζώα από τα οποία προήλθαν και πληρούν όλο και περισσότερο προδιαγραφές μηχανών παραγωγής.

Έτσι η αγελάδα απέκτησε το "χαρακτηριστικό" να παράγει 45 λίτρα γάλα την ημέρα αντί για 5 που παρήγε εκ του φυσικού της και τα οποία αρκούσαν μόνο για τον θηλασμό του μικρού της. Επίσης η εμπορευματοποίηση του γάλακτος και η διάθεση του στην αγορά για ανθρώπινη κατανάλωση, δεν επιτρέπει στο μικρό να πιει ούτε μια σταγόνα από αυτό το γάλα, γι αυτό και το σκοτώνουν άμεσα ή 4 το πολύ σε μήνες για να βγει το κρέας του στην αγορά ως "μοσχαράκι γάλακτος".

Ο σπισισμός έρχεται να δικαιολογήσει αυτήν την εκμετάλλευση διαδίδοντας ανακρίβειες του τύπου: "Τα ζώα έχουν ανάγκη την "βοήθεια" και την "φροντίδα" του ανθρώπου γιατί αν δεν τα αρμέξουμε θα σκάσουν", ή "Παράγουν τόσο γάλα. Τι να το κάνουν;", ή "Δεν σκοτώνουμε τα ζώα για να τους πάρουμε το γάλα".

Άλλο παράδειγμα η άγρια κότα η οποία έκανε αυγά 2-3 φορές το χρόνο, αποκλειστικά για την αναπαραγωγή της και για διάρκεια 15 χρόνων. Αντίθετα η σημερινή κότα αυγοπαραγωγής κάνει 1 αυγό ανά 25 ώρες και για μια διάρκεια 2 ετών, οπότε έχει πλέον εξαντληθεί και αφού δεν μπορεί να κάνει άλλα αυγά στέλνεται στο σφαγείο. Ενώ από την ίδια στιγμή της γέννησης τους θανατώνονται όλα τα αρσενικά κλωσσόπουλα γιατί δεν μπορούν να κάνουν αυγά.  Εδώ η προπαγάνδα του σπισισμού λέει: "Παράγουν τόσα αυγά, οπότε φτάνουν και για μας" ή "Δεν σκοτώνουμε την κότα για να της πάρουμε τ΄αυγά".

2- Συγκεκριμένα υπάρχουν πάνω από 11.000 ζωικά συστατικά, τα οποία χρησιμοποιούνται στην παραγωγική διαδικασία κάθε βιομηχανικού κλάδου και βρίσκονται σχεδόν σε κάθε τελικό προϊόν που καταναλώνεται και εκεί όπου δεν θα το περιμέναμε όπως για παράδειγμα η κόλλα βιβλιοδεσίας, τα ελαστικά, κινηματογραφικό φιλμ, κλπ.