Ο άνθρωπος που σταμάτησε την έρημο

Από μια σκληρή, αδιάλλακτη γη έρχεται μια ιστορία ελπίδας. Ο Yacouba Sawadogo είναι ο άνθρωπος που σταμάτησε την έρημο. Η ιστορία του είναι η ιστορία του αγώνα και της δύναμης ενός και μόνο ανθρώπου. Ή πως ένας αγρότης με όραμα από την Δυτικό-Αφρικανική χώρα της Μπουρκίνα Φάσο αποκαθιστά και πάλι τα εδάφη που έχουν πληγεί από την ερημοποίηση και την ξηρασία. 

Η βόρεια έκταση της Μπουρκίνα Φάσο βρίσκεται στην ζώνη του Σαχέλ, μια ημι-άνυδρη περιοχή μεταξύ της ερήμου Σαχάρας στα βόρεια και των τροπικών σαβάνων νοτιότερα. Η περιοχή πλήττεται από ξηρασία περιοδικά. Η πιο πρόσφατη σημαντική ξηρασία ήταν κατά τη δεκαετία του 1970, με αποτέλεσμα την πείνα που στοίχισε τη ζωή σε πολλούς ανθρώπους.

Από το 1980 ο Yacouba Sawadogo πειραματίζεται με τεχνικές για την αποκατάσταση του κατεστραμμένου εδάφους και μέσα από την πολύχρονη προσπάθειά του έχει καταφέρει να ξαναπρασινίσει και να κάνει εύφορα 200 στρέμματα πρώην έρημου. Και το έχει επιτύχει χρησιμοποιώντας προσεγγίσεις παραδοσιακές στην περιοχή: φράγματα Pierreux και τρύπες Zai. 

Οι τρύπες Zai είναι ρηχές τρύπες που σκάβονται σε ευθείες στην ερημοποιημένη γη για να συλλέγουν το νερό της βροχής και χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά για να αποκαταστήσουν την άγονη γη. Ο Yacouba Sawadogo το εξέλιξε γεμίζοντας τις τρύπες με κοπριά και κομπόστ, για να εξασφαλίσει μια πηγή θρεπτικών συστατικών για την ανάπτυξη των φυτών. Η κοπριά προσελκύει τερμίτες, των οποίων οι σήραγγες τρυπούν περαιτέρω το χώμα. Αύξησε επίσης το μέγεθος των οπών ελαφρώς πάνω από τα παραδοσιακά μοντέλα. Στις τρύπες Zai καλλιεργούνται κατόπιν δέντρα, σόργο, και κεχρί.

Τα φράγματα Pierreux φτιάχνονται με πέτρες σε ελαφρά επικλινή εδάφη και σκοπός τους είναι να σχηματίσουν μια λεκάνη απορροής. Όταν πέφτει βροχή, ωθεί λάσπη στις πέτρες και σχηματίζονται λίμνες. Έτσι επιβραδύνεται η ροή του νερού και του δίνεται περισσότερος χρόνος για να διεισδύσει στη γη. Η συσσωρευμένη ιλύ είναι επίσης ένα γόνιμο σημείο για να βλαστήσουν οι σπόροι των τοπικών φυτών. Τα φυτά επιβραδύνουν το νερό ακόμη περισσότερο με τη σειρά τους, και οι ρίζες τους σπάνε το συμπαγές έδαφος, κάνοντας ακόμη πιο εύκολο να εισχωρήσει μέσα περισσότερο νερό. 

Για την προώθηση αυτών των μεθόδων, ιδιαίτερα τις τρύπες Zai, ο Yacouba Sawadogo διοργανώνει δύο φορές το χρόνο τις «Ημέρες της αγοράς» στο αγρόκτημά του, στο χωριό του Gourga. Οι συμμετέχοντες από πάνω από εκατό χωριά έρχονται να μοιραστούν δείγματα σπόρων, ανταλλάσσουν συμβουλές, και μαθαίνουν ο ένας από τον άλλο. Επίσης έχει κληθεί στην Ευρώπη και στην Αμερική για να μιλήσει για το έργο του και την εμπειρία του.

Η ζωή και το έργο του Yacouba Sawadogo είναι το θέμα του ωριαίου ντοκιμαντέρ “ The Man Who Stopped the Desert” από την 1080 Films.

1ο ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΟΡΩΝ

Ενδυναμώνοντας τις κοινότητες των γεωργών στο επίπεδο της αυτοσυντήρησης και της συνδιαχείρισης των ωφελειών της αγροβιοποικιλότητας

Εκπαίδευση για επιτυχή διατήρηση των ντόπιων ποικιλιών

ΕΔΕΣΣΑ, 3-7 Σεπτεμβρίου 2012

Διοργάνωση : ΑΙΓΙΛΟΠΑΣ (Δίκτυο για τη Βιοποικιλότητα και την Οικολογία στη Γεωργία) σε συνεργασία με το Κέντρο Φυσικής Καλλιέργειας (ΚΕ.ΦΥ.ΚΑ) και το Δήμο Έδεσσας

Οι εξελίξεις που διαδραματίζονται τα τελευταία χρόνια, τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα, στα ζητήματα που αφορούν στις παραδοσιακές ποικιλίες και τους σπόρους, είναι συνεχείς και σημαντικές και σχετίζονται άμεσα με την παγκόσμια διατροφική ασφάλεια  αλλά και με την διεθνή οικονομική κρίση.

Ανάμεσα στις προτεραιότητες που ανέδειξε το ελληνικό κίνημα για τις ντόπιες ποικιλίες είναι η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των γεωργών πάνω στους σπόρους (ελεύθερη χρήση, ανταλλαγή, διακίνηση) ως κλειδί για την

αυτάρκεια  και η υποστήριξη και δημιουργία τοπικών (από ομάδες ή φορείς) κοινοτικών τραπεζών σπόρων.

Από την άλλη είναι αναγκαία η παραγωγή πολλαπλασιαστικού υλικού προσαρμοσμένου στον τόπο μας και μάλιστα από τους ίδιους τους γεωργούς, σε μια εποχή που η οικολογική γεωργία στην Ελλάδα αναπτύσσεται ραγδαίως και η αναζήτηση κατάλληλου σπόρου  είναι επιβεβλημένη.

Κύριοι στόχοι του 1ου  Θερινού Σχολείου Σπόρων :

•  Να βελτιώσει την ικανότητα των γεωργών να διαχειρίζονται τηναγροβιοποικιλότητα μέσω της εκπαίδευσης και της ανταλλαγής εμπειριών.
•  Να ενδυναμώσει τα τοπικά συστήματα παραγωγής σπόρου ώστενα εξασφαλιστεί η επάρκεια τόσο του σπόρου όσο και της τροφής σε επίπεδο αυτοσυντηρούμενης κοινότητας.
• Να αναγνωρίσει πιθανές πηγές εσόδων για τους γεωργούς μέσωτης παραγωγής προϊόντων που βασίζονται στην τοπική γνώση και τους φυτογενετικούς πόρους.

Το φετινό πρόγραμμα έχει το χαρακτήρα εκπαίδευσης εκπαιδευτών και ειδίκευσης επιστημόνων ή γεωργών.

Δίνεται προτεραιότητα συμμετοχής στα εθνικά δίκτυα και κινήματα, τοπικές κοινωνίες και μελλοντικούς εκπαιδευτές που (θα) διαχειρίζονται ζητήματα αγροβιοποικιλότητας και  (θα) εμπλέκονται σε θέματα διατήρησης και αξιοποίησης παραδοσιακών ποικιλιών καθώς και στην επάρκεια εγχώριου σπόρου σε τοπικό επίπεδο.

Αντικείμενα εκπαίδευσης :
1.    Φυτογενετικοί πόροι στην Ελλάδα
2.    Αρχαιοβοτανική έρευνα – Παραδοσιακή  γεωργική γνώση
3.    Τράπεζες σπόρων και διατήρηση εκτός τόπου
4.    Παραδοσιακές καλλιέργειες και ποικιλίες- διατήρηση στον    αγρό
5.    Οικολογική, βιοδυναμική, φυσική καλλιέργεια  και σπόροι
6.    Οργανική  και βιοδυναμική βελτίωση φυτών (αξιολόγηση, επιλογή)
7.    Σποροπαραγωγή (κηπευτικά, μεγάλες καλλιέργειες)
8.    Σπόροι ελευθερίας και αυτάρκεια
9.    Η προστιθέμενη αξία στις παραδοσιακές ποικιλίες


Περισσότερες πληροφορίες: ΑΙΓΙΛΟΠΑΣ 

http://greekseedschool.gr/

Η Φυσική καλλιέργεια

ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ

Το Κέντρο Φυσικής Καλλιέργειας δημιουργήθηκε από ομάδα εθελοντών το καλοκαίρι του 1999 και φιλοξενείται σε μια έκταση πεντέμισυ στρεμμάτωνστο Κλησοχώρι της Έδεσσας.

Στόχοι του Κέντρου Φυσικής Καλλιέργειας

1) Δημιουργία φυσικών αγροκτημάτων και λαχανόκηπων στην Ελλάδα και το εξωτερικό

2) Σπορές για αναβλάστηση των γυμνών και άγονων βουνών και των ερήμων

3) Πρακτική ενημέρωση των μαθητών της Πρωτοβάθμιας και την Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στα πλαίσια της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

4) Συστηματική συλλογή σπόρων που χρησιμεύουν για τις σπορές με σκοπό την αναβλάστηση των βουνών

Οι προσπάθειες αναβλάστησης στην Ελλάδα ξεκίνησαν το 1993 από ομάδα εθελοντών και μέχρι το 1998 πραγματοποιούνταν σε διάφορες περιοχές, σε μικρή κλίμακα, με επιτυχή αποτελέσματα. Το Μάρτη και τον Οκτώβρη του 1998 πραγματοποιήθηκαν οι πιο μεγάλες σπορές που οργανώθηκαν ποτέ στον πλανήτη σε συνολική έκταση πάνω από 50.000 στρεμμάτων με τη σπορά 100 περίπου τόνων σβώλων στην περιοχή της λίμνης Βεγορίτιδας και με την παρουσία του ιδίου του Φουκουόκα.

Τα αποτελέσματα ήταν πενιχρά γιατί παρά τις διαβεβαιώσεις των υπευθύνων ο χώρος δεν προστατεύθηκε από τη βόσκηση των αιγοπροβάτων. Το 1999 και το 2000 έγιναν σπορές σε έκταση 10.000 περίπου στρεμμάτων στο Ποικίλο Όρος της Δυτικής Αθήνας με μεγάλη επιτυχία. Οι σπορές έκτοτε συνεχίζονται με τελευταία προσπάθεια τον Οκτώβρη του 2008 στην Κερατέα σε έκταση 3000 στρεμμάτων με πολύ ενθαρρυντικά ως τώρα αποτελέσματα.

Παράλληλα έγιναν σπορές στην Πορτογαλία, Ιταλία, Ισπανία, Αφρική, στην Ινδία με εναέριες σπορές και με πρωτοβουλία του τότε πρωθυπουργού Raman Rao, πρόσφατα δε στην Αργεντινή, στην επαρχία του Rio Negro, στην Παταγωνία.

Παράλληλα το Κέντρο Φυσικής Καλλιέργειας οργανώνει γιορτές πανελλαδικές και διεθνείς, καθώς και εκπαιδευτικά προγράμματα, έτσι ώστε όσο περισσότεροι άνθρωποι, κατά το δυνατόν να ενημερωθούν πρακτικά πάνω στη μεθοδολογία και τις τεχνικές της Φυσικής Καλλιέργειας.

Υπεύθυνος του Κέντρου είναι ο Παναγιώτης Μανίκης.

Διεύθυνση του  Κέντρου Φυσικής Καλλιέργειας

Κλησοχώρι  Έδεσσας στο 2ο χιλιόμετρο της οδού Έδεσσας-Αριδαίας.

Ταχυδρομική διεύθυνση

Κέντρο Φυσικής Καλλιέργειας

Παναγιώτης Μανίκης

Τ.Θ. 58200  ΕΔΕΣΣΑ

Τηλέφωνο   23810-27312 (18:00-21:00)